Banker's Review Online - Τα μετρητά είναι βασιλιάς, αλλά θέλουν και βασιλική περιποίηση

Πέμπτη, 15 Νοεμβρίου 2018

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Operations and IT

Τα μετρητά είναι βασιλιάς, αλλά θέλουν και βασιλική περιποίηση

22 Αυγούστου 2011 | 11:10 Γράφει ο Γιάννης  Μουρατίδης Topics: Operations,Payments,Special Reports

Τα μετρητά είναι βασιλιάς, αλλά θέλουν και βασιλική περιποίηση

Το 90% των συναλλαγών παγκοσμίως πραγματοποιούνται σήμερα με μετρητά. Ακόμα και στην Ευρώπη που το πλαστικό χρήμα έχει ήδη μεγάλο παρελθόν, 6 στους 10 πληρώνουν με μετρητά. Τα μετρητά, ωστόσο, είναι μια συνήθεια που οι τράπεζες θέλουν πολύ να αλλάξει.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ο αριθμός των χαρτονομισμάτων, που βρίσκονται σε κυκλοφορία στην Ευρώπη, αυξάνεται με ρυθμό πάνω από 8% ετησίως. Προς το τέλος του 2009, η αξία των μετρητών που χρησιμοποιήθηκαν σε πληρωμές έφτασε τα 796 δις δολάρια, δηλαδή τρεις φορές περισσότερα από την είσοδο του ευρώ στην αγορά το 2002. Το φαινόμενο αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην Ευρώπη.

Σήμερα κυκλοφορούν 42% περισσότερα χαρτονομίσματα δολαρίου ΗΠΑ σε σχέση με το 2000. Την ίδια περίοδο, η κυκλοφορία αγγλικών λιρών έχει αυξηθεί κατά 50%, του κινέζικου νομίσματος κατά 60% και του γιεν 45%.

Υπάρχουν αρκετοί λόγοι που τα μετρητά είναι τόσο δημοφιλή και ο σημαντικότερος είναι η συνήθεια. Εδώ και 5.000 περίπου χρόνια οι άνθρωποι χρησιμοποιούν μετρητά για τις συναλλαγές τους. Ενας δεύτερος λόγος είναι ότι το νεόφερτο πλαστικό χρήμα, δεν είναι ακόμα αποδεκτό παντού, για την ακρίβεια είναι πολύ λίγο αποδεκτό, ειδικά στις απλές καθημερινές συναλλαγές. Τρίτον, τα μετρητά προσφέρουν μια ευχάριστη, κάποιες φορές, ανωνυμία που εξυπηρετεί εξίσου καλά αμφότερους τους συναλλασσόμενους. Ο μέσος γερμανός πολίτης έχει καθημερινά περίπου 118 ευρώ στο πορτοφόλι του, ενώ ο μέσος Αμερικάνος περίπου το αντίστοιχο των 145 ευρώ σε δολάρια. Η διαδρομή που ακολουθούν συνήθως τα μετρητά πριν μπουν μέσα σε ένα πορτοφόλι περνάει από κάποιο ΑΤΜ.

Περισσότερο από το 80% των πελατών μιας τράπεζας θα χρησιμοποιήσουν τουλάχιστον μια φορά το μήνα ένα ΑΤΜ για να κάνουν ανάληψη χρημάτων. Τα ΑΤΜ στη Μεγάλη Βρετανία χειρίζονται 87 αναλήψεις μετρητών το δευτερόλεπτο.

Δυστυχώς, όλο αυτό το αλισβερίσι δημιουργεί λειτουργικά έξοδα στις τράπεζες, από τα οποία θα ήθελαν να απαλλαγούν το συντομότερο. Τα έξοδα προέρχονται από τη διάθεση προσωπικού για τη διαχείριση των μετρητών, το κόστος ακινησίας των μετρητών, την ασφάλιση και τα logistics για τη μεταφορά. Σύμφωνα με έρευνα της Wincor Nixdorf, η Ευρώπη και οι ΗΠΑ ξοδεύουν περισσότερα από 50 δις ευρώ ετησίως για διαχείριση μετρητών, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο το κόστος διαχείρισης ξεπερνά τα 300 δις δολάρια. Μόνο στη Γερμανία, οι τράπεζες δαπανούν 3,9 εκατ. ευρώ για διαχείριση μετρητών, ενώ οι αντίστοιχες δαπάνες για το λιανεμπόριο είναι περίπου 7,4 δις δολάρια ετησίως.

Ευλογία για τις τράπεζες τα ΑΤΜ, αλλά τώρα θέλουν το επόμενο βήμα
Η ευρεία χρήση των ΑΤΜs έχει εξοικονομήσει σημαντικούς πόρους από τις τράπεζες, δεδομένου ότι χρησιμοποιούνται για το 75% των αναλήψεων. Ωστόσο, το υπόλοιπο 25% συνεχίζει να γίνεται στο ταμείο και μεταφράζεται σε 90 έως 120 δευτερόλεπτα, ανά συναλλαγή. Η εικόνα δεν είναι εξίσου καλή για τις καταθέσεις μετρητών, οι οποίες σε μεγάλο ποσοστό συνεχίζουν να γίνονται στο ταμείο.

Σύμφωνα με έρευνες, μόλις το 10% των καταθέσεων παγκοσμίως γίνονται μέσω αυτοματοποιημένων συστημάτων. Ερευνα που έγινε για λογαριασμό της Wincor Nixdorf αναφέρει ότι με τα νέα συστήματα αυτοματοποιημένων συναλλαγών χωρίς φάκελο, το κόστος διαχείρισης μετρητών μπορεί να υπο-εφταπλασιαστεί, ενώ παράλληλα αυξάνεται και η ασφάλεια της διαδικασίας. Το 2008, μόνο στη Γερμανία, αναφέρθηκαν 4.776 ληστείες σε τράπεζες, των οποίων οι απώλειες εκτιμήθηκαν σε 13,4 εκατομμύρια ευρώ.

Πέρα όμως από τα προφανή προβλήματα που δημιουργούνται στη σημερινή διαδικασία διαχείρισης μετρητών, υπάρχει και ένα λιγότερο προφανές. Αυτό έχει να κάνει με τη ρεζέρβα μετρητών που πρέπει να διατηρούν οι τράπεζες, προκειμένου να καλύψουν τις απρόβλεπτες αναλήψεις των πελατών. Σε μια περίοδο που η ρευστότητα είναι κρίσιμη για το τραπεζικό σύστημα, η ελαχιστοποίηση των μετρητών που μένουν ακινητοποιημένα δεν είναι τόσο αρεστή από τις τράπεζες.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ο αριθμός των χαρτονομισμάτων, που βρίσκονται σε κυκλοφορία στην Ευρώπη, αυξάνεται με ρυθμό πάνω από 8% ετησίως. Προς το τέλος του 2009, η αξία των μετρητών που χρησιμοποιήθηκαν σε πληρωμές έφτασε τα 796 δις δολάρια, δηλαδή τρεις φορές περισσότερα από την είσοδο του ευρώ στην αγορά το 2002. Το φαινόμενο αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην Ευρώπη.

Σήμερα κυκλοφορούν 42% περισσότερα χαρτονομίσματα δολαρίου ΗΠΑ σε σχέση με το 2000. Την ίδια περίοδο, η κυκλοφορία αγγλικών λιρών έχει αυξηθεί κατά 50%, του κινέζικου νομίσματος κατά 60% και του γιεν 45%.

Υπάρχουν αρκετοί λόγοι που τα μετρητά είναι τόσο δημοφιλή και ο σημαντικότερος είναι η συνήθεια. Εδώ και 5.000 περίπου χρόνια οι άνθρωποι χρησιμοποιούν μετρητά για τις συναλλαγές τους. Ενας δεύτερος λόγος είναι ότι το νεόφερτο πλαστικό χρήμα, δεν είναι ακόμα αποδεκτό παντού, για την ακρίβεια είναι πολύ λίγο αποδεκτό, ειδικά στις απλές καθημερινές συναλλαγές. Τρίτον, τα μετρητά προσφέρουν μια ευχάριστη, κάποιες φορές, ανωνυμία που εξυπηρετεί εξίσου καλά αμφότερους τους συναλλασσόμενους. Ο μέσος γερμανός πολίτης έχει καθημερινά περίπου 118 ευρώ στο πορτοφόλι του, ενώ ο μέσος Αμερικάνος περίπου το αντίστοιχο των 145 ευρώ σε δολάρια. Η διαδρομή που ακολουθούν συνήθως τα μετρητά πριν μπουν μέσα σε ένα πορτοφόλι περνάει από κάποιο ΑΤΜ.

Περισσότερο από το 80% των πελατών μιας τράπεζας θα χρησιμοποιήσουν τουλάχιστον μια φορά το μήνα ένα ΑΤΜ για να κάνουν ανάληψη χρημάτων. Τα ΑΤΜ στη Μεγάλη Βρετανία χειρίζονται 87 αναλήψεις μετρητών το δευτερόλεπτο.

Δυστυχώς, όλο αυτό το αλισβερίσι δημιουργεί λειτουργικά έξοδα στις τράπεζες, από τα οποία θα ήθελαν να απαλλαγούν το συντομότερο. Τα έξοδα προέρχονται από τη διάθεση προσωπικού για τη διαχείριση των μετρητών, το κόστος ακινησίας των μετρητών, την ασφάλιση και τα logistics για τη μεταφορά. Σύμφωνα με έρευνα της Wincor Nixdorf, η Ευρώπη και οι ΗΠΑ ξοδεύουν περισσότερα από 50 δις ευρώ ετησίως για διαχείριση μετρητών, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο το κόστος διαχείρισης ξεπερνά τα 300 δις δολάρια. Μόνο στη Γερμανία, οι τράπεζες δαπανούν 3,9 εκατ. ευρώ για διαχείριση μετρητών, ενώ οι αντίστοιχες δαπάνες για το λιανεμπόριο είναι περίπου 7,4 δις δολάρια ετησίως.

Ευλογία για τις τράπεζες τα ΑΤΜ, αλλά τώρα θέλουν το επόμενο βήμα
Η ευρεία χρήση των ΑΤΜs έχει εξοικονομήσει σημαντικούς πόρους από τις τράπεζες, δεδομένου ότι χρησιμοποιούνται για το 75% των αναλήψεων. Ωστόσο, το υπόλοιπο 25% συνεχίζει να γίνεται στο ταμείο και μεταφράζεται σε 90 έως 120 δευτερόλεπτα, ανά συναλλαγή. Η εικόνα δεν είναι εξίσου καλή για τις καταθέσεις μετρητών, οι οποίες σε μεγάλο ποσοστό συνεχίζουν να γίνονται στο ταμείο.

Σύμφωνα με έρευνες, μόλις το 10% των καταθέσεων παγκοσμίως γίνονται μέσω αυτοματοποιημένων συστημάτων. Ερευνα που έγινε για λογαριασμό της Wincor Nixdorf αναφέρει ότι με τα νέα συστήματα αυτοματοποιημένων συναλλαγών χωρίς φάκελο, το κόστος διαχείρισης μετρητών μπορεί να υπο-εφταπλασιαστεί, ενώ παράλληλα αυξάνεται και η ασφάλεια της διαδικασίας. Το 2008, μόνο στη Γερμανία, αναφέρθηκαν 4.776 ληστείες σε τράπεζες, των οποίων οι απώλειες εκτιμήθηκαν σε 13,4 εκατομμύρια ευρώ.

Πέρα όμως από τα προφανή προβλήματα που δημιουργούνται στη σημερινή διαδικασία διαχείρισης μετρητών, υπάρχει και ένα λιγότερο προφανές. Αυτό έχει να κάνει με τη ρεζέρβα μετρητών που πρέπει να διατηρούν οι τράπεζες, προκειμένου να καλύψουν τις απρόβλεπτες αναλήψεις των πελατών. Σε μια περίοδο που η ρευστότητα είναι κρίσιμη για το τραπεζικό σύστημα, η ελαχιστοποίηση των μετρητών που μένουν ακινητοποιημένα δεν είναι τόσο αρεστή από τις τράπεζες.


Από το λιανεμπόριο στην τράπεζα
Αν και οι κύκλοι των μετρητών σε τράπεζες και καταστήματα λιανικής έχουν μεγάλη ομοιότητα, σπάνια συναντιούνται. Σχεδόν το 90% των επιχειρήσεων λιανικής καταθέτουν τις εισπράξεις τους στο τοπικό κατάστημα κάποιας τράπεζας. Συνήθως για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται εταιρείες μεταφοράς μετρητών.

Πρακτικά, ο κύκλος μετρητών μοιάζει με οποιοδήποτε κύκλο μιας εφοδιαστικής αλυσίδας, στον οποίο το προϊόν είναι τα μετρητά. Επομένως, ο στόχος είναι το προϊόν να είναι διαθέσιμο στη σωστή ποσότητα, την κατάλληλη στιγμή. Η βελτίωση της αλυσίδας ξεκινά από το κατάστημα και τη μείωση του κόστους απασχόλησης εργαζομένων για τις συναλλαγές. Η χρήση αυτοματοποιημένων συστημάτων πληρωμών και ATMs ανακύκλωσης χρήματος μπορεί να πετύχει σημαντική εξοικονόμηση σε αυτό το βήμα.

Στην περίπτωση των συναλλαγών μεταξύ καταστημάτων λιανικής και τραπεζικών καταστημάτων προτεινόμενη λύση είναι η χρήση κοινών κασετών μετρητών. Με αυτό τον τρόπο, η κασέτα ενός καταστήματος λιανικής μπορεί να τοποθετείται απευθείας σε ένα ATM χωρίς να χρειάζεται να περάσει πρώτα από κάποιο κέντρο καταμέτρησης.

Για να πετύχει η αυτοματοποίηση, εκτός του εξειδικευμένου hardware, απαιτείται το κατάλληλο λογισμικό και τεχνολογίες σήμανσης, όπως η RFID. Το λογισμικό αναλαμβάνει να συγκεντρώνει τις πληροφορίες που στέλνουν μέσω του RFID οι κασέτες με τα μετρητά και να ρυθμίζει αυτόματα τα ταιριάσματα που θα γίνουν ανάλογα με τη ζήτηση χρήματος σε διαφορετικά σημεία.

Τελικός προορισμός: no cash
Ενα από τα ευχάριστα όνειρα που βλέπουν οι τραπεζίτες τα τελευταία χρόνια είναι ένας κόσμος χωρίς μετρητά. Οι πλαστικές κάρτες είναι ο δρόμος προς αυτή την κατεύθυνση, τον οποίο δεν φαίνεται να ακολουθούν συχνά οι καταναλωτές. Οι τράπεζες με διάφορους τρόπους, όπως προγράμματα πιστότητας και ασφαλέστερες τεχνολογίες, καταβάλουν τον τελευταίο καιρό έντονη προσπάθεια για να αυξήσουν τη χρήση του πλαστικού χρήματος και ιδιαίτερα των χρεωστικών καρτών.

Οι προσπάθειες φαίνεται να έχουν αρχίσει να αποδίδουν και στη χώρα μας, με τη βοήθεια ενός νέου νομικού πλαισίου, το οποίο απαγορεύει πλέον συναλλαγές άνω των 3.000 ευρώ να γίνονται με μετρητά. Η νέα γενιά είναι ήδη πολύ περισσότερο εξοικειωμένη με το πλαστικό χρήμα, το οποίο χρησιμοποιεί κυρίως για online συναλλαγές. Επομένως, είναι αναμενόμενο, όταν η γενιά αυτή θα περάσει στο επόμενο στάδιο οικονομικών συναλλαγών, όπως αγορές καυσίμων, τροφίμων, εισιτηρίων κ.λπ., να χρησιμοποιεί το πλαστικό χρήμα με μεγαλύτερη ευκολία.

Ωστόσο, η πρόβλεψη γίνεται περισσότερο ενδιαφέρουσα, αν αναλογιστούμε ότι η ίδια γενιά χρησιμοποιεί με μεγάλη άνεση και το κινητό τηλέφωνο. Θα είναι άραγε το χρήμα του μέλλοντος πλαστικό ή θα είναι αποθηκευμένο στο εικονικό πορτοφόλι ενός κινητού τηλεφώνου; Οι παραδοσιακές τράπεζες θα μπορέσουν να κρατήσουν το ρόλο τους στο μελλοντικό χρηματοπιστωτικό σύστημα ή εταιρείες με δισεκατομμύρια πελάτες, όπως η Apple και η Google, θα απειλήσουν την κυριαρχία τους;

Banker's Review (T. 022)
« 1 2 »

Έχετε άποψη;
Ο σχολιασμός των άρθρων προϋποθέτει την Είσοδο σας στο Banker's Review Online.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Συγχωνεύσεις και εξαγορές

Private banking

Πιστωτική κρίση

Credit Risk management

Enterprise risk management

Best work place

Multichannel Strategy

Innovation

International Banking

Outsourcing

©2018 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778