Banker's Review Online - Ποιος πρέπει να πληρώσει για τη διάσωση των τραπεζών;

Τρίτη, 23 Οκτωβρίου 2018

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Strategy and Development

Ποιος πρέπει να πληρώσει για τη διάσωση των τραπεζών;

18 Απριλίου 2013 | 11:12 Γράφει ο Θανάσης  Κάλφας Topics: Analysis,Θεσμικά

Μέχρι τώρα, τα κράτη της ευρωζώνης είχαν αποφύγει επιμελώς να περιλάβουν τους ιδιώτες επενδυτές στα τραπεζικά ναυάγια. Μήπως το παράδειγμα της Κύπρου τείνει να γίνει ο κανόνας;
Τίποτα δεν είναι σίγουρο. Εάν η πολιτική λογική πιέζει προς αυτή την κατεύθυνση, οι διεθνείς αγορές εναντιώνονται. Σε μια και μοναδική συνέντευξη, ο Jeroen Dijsselbloem, ο νέος ολλανδός Πρόεδρος του Eurogroup, πέτυχε τη Δευτέρα 25 Μαρτίου ένα διπλό κατόρθωμα: όχι μόνο συνέβαλε στο να βουτήξουν οι ευρωπαϊκές χρηματιστηριακές θέσεις, αλλά επίσης να αντικαταστήσουν το ομολογουμένως δύσκολο όνομά του και να το προφέρουν με μία σειρά άλλων παρωνυμίων που προκαλούν.

Το έγκλημά του; Να δηλώσει στον αγγλοσαξονικό τύπο ότι η διάσωση της Κύπρου δημιούργησε ένα προηγούμενο και ότι εφεξής οι ιδιώτες επενδυτές - ομολογιακοί πιστωτές, καταθέτες που δεν εγγυώνται ποσά μεγαλύτερα  των 100.000 ευρώ - θα πρέπει να διασώσουν τις τράπεζες στη θέση των Κρατών.

Αλλάζει η κατεύθυνση;
Αυτή η διαβεβαίωση μπορεί να φανεί ότι πρόκειται για μία κοινοτυπία. Δεν θα πρέπει να υπάρχει έστω και ένας πολίτης που να πιστεύει ότι ο φορολογούμενος πρέπει να εξακολουθεί να πληρώνει για τις τράπεζες. Και όμως στην Ευρώπη είναι μια νέα ιδέα. Στην αρχή της κρίσης, τα Κράτη της ευρωζώνης είχαν αποφύγει επιμελώς να ασχοληθούν με τα τραπεζικά ναυάγια που ταλαιπωρούσαν τους ιδιώτες επενδυτές. Αυτό απεδείχθη υπερβολικά επικίνδυνο.

Κανένας ηγέτης δεν είχε την επιθυμία να βάλει το δάχτυλο μέσα σε ένα ευαίσθητο γρανάζι για να αποσταθεροποιήσει ένα τραπεζικό σύστημα που δούλευε ήδη άσχημα στο σημείο αυτό. Με τη διάσημη συμφωνία της Ντωβίλ του 2010  που ήταν κυρίως έργο της κ. Μέρκελ και του κ Σαρκοζί, οι Ευρωπαίοι είχαν ήδη πληρώσει για να διαπιστώσουν ότι η ηθική δεν τα πήγαινε πολύ καλά με τους νόμους της οικονομίας: η αναγγελία ότι οι ιδιώτες επενδυτές δε θα έβρισκαν όλη την επένδυσή τους σε περίπτωση προβλήματος μιας χώρας είχε προκαλέσει την υποψία των αγορών ενάντια στην ευρωζώνη.

Υπάρχουν κι άλλες ενδείξεις;
Οι δηλώσεις Dijsselbloem αλλάζουν επομένως τα δεδομένα. Αυτό το γεγονός δεν είναι παρά η έκφραση μιας υπόγειας επανάστασης που γίνεται στην Ευρώπη εδώ και ένα έτος. Τον περασμένο Ιούνιο, η Επιτροπή είχε βάλει στο τραπέζι μια πρόταση της οδηγίας του ψηφίσματος των τραπεζικών κρίσεων: στο μέλλον, κάποιοι ομολογιακοί πιστωτές, οι πιο σημαντικοί, και μάλιστα με υψηλές καταθέσεις- ανώτερα των 100.000 ευρώ - θα μπορέσουν «να ξεπλυθούν» σε περίπτωση πτώχευσης. Οι επενδυτές πρέπει επίσης να δώσουν περισσότερη προσοχή σε μια δήλωση του Mario Draghi του περασμένου Ιουλίου: ο Πρόεδρος της ΕΚΤ κάλεσε τους επενδυτές να λαμβάνουν υπόψη «την εξέλιξη των ιδεών σε ότι αφορά το μοίρασμα του βάρους των τραπεζικών χρεών με τους πιο σημαντικούς πιστωτές».
Αυτή η εξέλιξη του ευρωπαϊκού δόγματος είναι κατανοητή από πολλές απόψεις.

Είναι δύσκολο να εξακολουθούμε να ζητάμε από τους ευρωπαίους φορολογούμενους να είναι οι μόνοι για να αντέξουν το κόστος της διάσωσης των τραπεζών τους.  Είναι πια τόσο ασύλληπτο, πέντε χρόνια μετά την πτώχευση της τράπεζας Lehman Brothers, να αποφασισθεί και να επιβληθεί ότι οι τράπεζες μπορούν να είναι οι ίδιες ικανές να απορροφήσουν τις απώλειές τους; Με άλλα λόγια, να μπει επιτέλους ένα τέλος «στην ηθική αλέα», αυτή τη βεβαιότητα των μετόχων και των καταθετών ότι το Κράτος θα υποστηρίξει τις τράπεζες σε μία δυσκολία.

Τακτικά λησμονούμε ότι ο πολιτικός χρόνος και ο χρόνος των αγορών δεν συντονίζονται πάντα. Και ότι η κρίση της ευρωζώνης δεν ανακουφίζεται εντελώς. Βεβαίως, το καταστροφικό αποτέλεσμα των ιταλικών εκλογών, η εγκατάλειψη των στόχων της μείωσης των δημόσιων ελλειμμάτων από αρκετές χώρες (Ισπανία, Γαλλία, κ.λπ.) ή η καταστρεπτική διαχείριση της κυπριακής κρίσης απορροφήθηκε χωρίς να επιφέρει υπερβολικές βλάβες στις παγκόσμιες αγορές. Αυτό οφείλεται κυρίως στις διατυπώσεις του Mario Draghi, ο οποίος διαβεβαίωσε ότι θα έκανε τα πάντα για να προφυλάξει το ευρώ. Οι ευρωπαίοι ηγέτες έχουν συμβάλει επίσης, χτίζοντας «αντιπυρικές ζώνες» (το MES, τα κονδύλια κινδύνου της ευρωζώνης) και βάζοντας ταυτόχρονα τις βάσεις μιας τραπεζικής ένωσης.

Μια επεξεργασία που είναι χαοτική αλλά και πολύ λεπτή, που μία ελάχιστη αλλαγή μπορεί να τα τινάξει όλα στον αέρα. Η κυπριακή διάσωση είναι ένα γεγονός επαρκές για να αρχίσει η εύθραυστη ανάκαμψη της εμπιστοσύνης προς τον ευρωπαϊκό τραπεζικό τομέα. Και υπάρχει λόγος γι’ αυτό. Οι ευρωπαίοι αποταμιευτές έχουν εφεξής το δικαίωμα να αναρωτηθούν εάν οι καταθέσεις τους που είναι ανώτερες από τα 100.000 ευρώ είναι σε ασφάλεια μέσα σε όλους τους τραπεζικούς οργανισμούς.

Οι μέτοχοι και οι πιστωτές των τραπεζών ξέρουν ότι έχουν μεγάλες πιθανότητες για να συνδεθούν στο μέλλον με την αναδιάρθρωσή τους. Υπάρχουν μερικοί πραγματικοί φόβοι: να δει κάποιος τους καταθέτες να φεύγουν από τις πιο εύθραυστες τράπεζες (το διάσημο «bank run») και να επιταχύνουν έτσι την πτώση των τραπεζών αυτών. Ή να δει τους επενδυτές να σταματήσουν να χρηματοδοτούν τον τραπεζικό τομέα, τη στιγμή πού ζητούν από τις τράπεζες να διανείμουν περισσότερες πιστώσεις στην οικονομία.

Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη
Στη διαχείριση των τραπεζικών κρίσεων, οι Ευρωπαίοι βαδίζουν επομένως πάνω σε αυγά. Οι Βρυξέλλες το έχουν ήδη συνειδητοποιήσει: η ευρωπαϊκή οδηγία υποτίθεται ότι θα τεθεί σε ισχύ το 2018 και καθορίζει πολύ καλά πώς θα γίνει ένα καλό ξεκαθάρισμα από τους ιδιώτες επενδυτές. Σημειωτέον δε ότι αυτό είναι μια επιλογή και σε καμία περίπτωση δεν είναι μια υποχρέωση. Είναι επίσης ξεκάθαρο ότι θα υπάρξουν πάντα περιπτώσεις που το δημόσιο χρήμα θα είναι απαραίτητο. Η προσπάθεια εμφανίζεται απρόσιτη για περιφερειακές χώρες που έχουν οικονομικά προβλήματα, και για αυτόν το λόγο η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη πρέπει να καθιερωθεί.

Η απόφαση να επιτραπεί  τον περασμένο Ιούνιο στο ΜES να επανακεφαλαιοποιήσει άμεσα τις τράπεζες που αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα, δίνει μία απάντηση για το τι θα συμβαίνει στο μέλλον. Αλλά, από τότε, τόσο η Γερμανία, όσο και οι Κάτω Χώρες και η Φινλανδία δεν σταμάτησαν να  επιβραδύνουν με όλα τα μέσα. Σύμφωνα με τις πρόσφατες δηλώσεις του, ο Jeroen Dijsselbloem έχει εκτιμήσει ότι το MES θα μπορούσε τελικά να μη χρησιμοποιηθεί, με κίνδυνο να ανησυχήσουν για ακόμη μία φορά οι αγορές.

Banker's Review (T. 032)

Έχετε άποψη;
Ο σχολιασμός των άρθρων προϋποθέτει την Είσοδο σας στο Banker's Review Online.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Συγχωνεύσεις και εξαγορές

Private banking

Πιστωτική κρίση

Credit Risk management

Enterprise risk management

Best work place

Multichannel Strategy

Innovation

International Banking

Outsourcing

©2018 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778