Banker's Review Online - Κανονιστική συμμόρφωση: Στόχος: ασφάλεια, ακεραιτότητα, εμπιστισύνη

Τετάρτη, 15 Αυγούστου 2018

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Risk Management

Κανονιστική συμμόρφωση: Στόχος: ασφάλεια, ακεραιτότητα, εμπιστισύνη

1 Ιουλίου 2011 | 11:07 Γράφει ο Διονύσης Δ.  Λεκοσιώτης Topics: Compliance

Διονύσης Δ. Λεκοσιώτης, Τραπεζικό Στέλεχος

Η πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα σημαδεύτηκε από οικονομικά και πολιτικά σκάνδαλα και από την κατάρρευση μεγάλων πολυεθνικών επιχειρήσεων που κλόνισαν σε μεγάλο βαθμό, αν όχι ανεπανόρθωτα, την εμπιστοσύνη των επενδυτών με αποτέλεσμα την παγκόσμια οικονομική κρίση. Σαν επακόλουθο πρόκυψε ένα κύμα νέων νόμων και ρυθμίσεων, που οδήγησαν σε ένα πιο αυστηρό και λιγότερο ευέλικτο κανονιστικό πλαίσιο σε μια προσπάθεια μετριασμού των κινδύνων.

Τα αίτια της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης υπήρξαν πολλά και ανάγονται σε αστοχίες της ρυθμιστικής παρέμβασης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, των ισχυόντων τραπεζικών λογιστικών προτύπων, της εποπτείας στους φορείς παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, των Π.Ι. σε σχέση με τα εσωτερικά κίνητρα απόδοσης - αμοιβών των στελεχών τους, καθώς και της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής σε πολλά κράτη.

Κατά το χρονικό σημείο εκδήλωσης της κρίσης στα περισσότερα κράτη επλήγη και το τραπεζικό σύστημα. Οσα από αυτά είχαν ενσωματώσει στο εθνικό τους δίκαιο τις διατάξεις της «Βασιλείας ΙΙ» και είχαν προσαρμοστεί - συμμορφωθεί κανονιστικά, το τραπεζικό τους σύστημα είχε σε γενικές γραμμές την απαραίτητη κεφαλαιακή επάρκεια για τη θωράκισή του.

Brand και Υπεραξία
Σήμερα, η πίστη στο τραπεζικό «θαύμα» έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Κάθε τραπεζικός οργανισμός για να οδηγηθεί σε ουσιαστική και μακρόχρονη ανάπτυξη οφείλει να λειτουργεί με γνώμονα τη σταθερότητα, την πιστότητα, τη φερεγγυότητα, την αξιοποίηση των πόρων, την ξεκάθαρη και έμπρακτη στρατηγική τοποθέτησή του. Για να πραγματωθεί η παραπάνω συνθήκη και να «καρπίσουν» οι σπόροι της ευημερίας απαιτείται η προσαρμογή στο κανονιστικό πλαίσιο.

Προσαρμογή υπό όρους, που οδηγεί με τη σειρά της σε ενίσχυση της καλής φήμης του οργανισμού, που χτίζει loyalty και τελικά προσδίδει υπεραξία και ισχυροποιεί το τραπεζικό brand name.

The basics
Η Κανονιστική Συμμόρφωση (Compliance) είναι η διαδικασία προσαρμογής και προσήλωσης στις πολιτικές και τις αποφάσεις. Οι πολιτικές μπορούν να προκύψουν είτε από εσωτερικές οδηγίες, διαδικασίες και απαιτήσεις, είτε από νόμους, ρυθμιστικούς κανόνες και κανονισμούς, πρότυπα, αρχές και συμφωνίες.

Κάθε τράπεζα οφείλει να αντιμετωπίζει την Κανονιστική Συμμόρφωση ως μία συνεχή διαδικασία με επαρκή επιχειρησιακή υποστήριξη, και όχι ως ένα project με ημερομηνία έναρξης και λήξης. Σε αντίθετη περίπτωση θα χρειαστεί να δαπανήσει τελικά περισσότερα χρήματα και ανθρωποώρες και θα αντιμετωπίσει περισσότερους και μεγαλύτερους κινδύνους.

Η συνειδητοποίηση ότι η Κανονιστική Συμμόρφωση αποτελεί μία συνεχή διαδικασία είναι το πρώτο βήμα ώστε να κριθεί επιτυχής. Το επόμενο είναι η κατάλληλη οργάνωση της λειτουργίας της, ούτως ώστε να μπορεί να αντιμετωπίσει με επάρκεια και αποτελεσματικά τις ρυθμιστικές και οργανωτικές απαιτήσεις αυτής.

Τα αίτια της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης υπήρξαν πολλά και ανάγονται σε αστοχίες της ρυθμιστικής παρέμβασης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, των ισχυόντων τραπεζικών λογιστικών προτύπων, της εποπτείας στους φορείς παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, των Π.Ι. σε σχέση με τα εσωτερικά κίνητρα απόδοσης - αμοιβών των στελεχών τους, καθώς και της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής σε πολλά κράτη.

Κατά το χρονικό σημείο εκδήλωσης της κρίσης στα περισσότερα κράτη επλήγη και το τραπεζικό σύστημα. Οσα από αυτά είχαν ενσωματώσει στο εθνικό τους δίκαιο τις διατάξεις της «Βασιλείας ΙΙ» και είχαν προσαρμοστεί - συμμορφωθεί κανονιστικά, το τραπεζικό τους σύστημα είχε σε γενικές γραμμές την απαραίτητη κεφαλαιακή επάρκεια για τη θωράκισή του.

Brand και Υπεραξία
Σήμερα, η πίστη στο τραπεζικό «θαύμα» έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Κάθε τραπεζικός οργανισμός για να οδηγηθεί σε ουσιαστική και μακρόχρονη ανάπτυξη οφείλει να λειτουργεί με γνώμονα τη σταθερότητα, την πιστότητα, τη φερεγγυότητα, την αξιοποίηση των πόρων, την ξεκάθαρη και έμπρακτη στρατηγική τοποθέτησή του. Για να πραγματωθεί η παραπάνω συνθήκη και να «καρπίσουν» οι σπόροι της ευημερίας απαιτείται η προσαρμογή στο κανονιστικό πλαίσιο.

Προσαρμογή υπό όρους, που οδηγεί με τη σειρά της σε ενίσχυση της καλής φήμης του οργανισμού, που χτίζει loyalty και τελικά προσδίδει υπεραξία και ισχυροποιεί το τραπεζικό brand name.

The basics
Η Κανονιστική Συμμόρφωση (Compliance) είναι η διαδικασία προσαρμογής και προσήλωσης στις πολιτικές και τις αποφάσεις. Οι πολιτικές μπορούν να προκύψουν είτε από εσωτερικές οδηγίες, διαδικασίες και απαιτήσεις, είτε από νόμους, ρυθμιστικούς κανόνες και κανονισμούς, πρότυπα, αρχές και συμφωνίες.

Κάθε τράπεζα οφείλει να αντιμετωπίζει την Κανονιστική Συμμόρφωση ως μία συνεχή διαδικασία με επαρκή επιχειρησιακή υποστήριξη, και όχι ως ένα project με ημερομηνία έναρξης και λήξης. Σε αντίθετη περίπτωση θα χρειαστεί να δαπανήσει τελικά περισσότερα χρήματα και ανθρωποώρες και θα αντιμετωπίσει περισσότερους και μεγαλύτερους κινδύνους.

Η συνειδητοποίηση ότι η Κανονιστική Συμμόρφωση αποτελεί μία συνεχή διαδικασία είναι το πρώτο βήμα ώστε να κριθεί επιτυχής. Το επόμενο είναι η κατάλληλη οργάνωση της λειτουργίας της, ούτως ώστε να μπορεί να αντιμετωπίσει με επάρκεια και αποτελεσματικά τις ρυθμιστικές και οργανωτικές απαιτήσεις αυτής.


Συστατικά της Κανονιστικής Συμμόρφωσης
Καθοριστικά συστατικά της Κανονιστικής Συμμόρφωσης σε έναν οργανισμό είναι οι διαδικασίες που εφαρμόζει, το ανθρώπινο δυναμικό που σχετίζεται με τις διαδικασίες αυτές και η τεχνολογία μαζί με τις υποδομές που υποστηρίζει την εφαρμογή τους. Τα τρία συστατικά λειτουργούν αλληλένδετα και συμπληρωματικά, και αποτελούν τη βάση όλων των προσπαθειών, γιατί κανένα μεμονωμένο δεν είναι αρκετό να υπηρετήσει αποτελεσματικά το στόχο της συνεχούς και επιτυχούς προσαρμογής στο ρυθμιστικό πλαίσιο.

Υποχρεώσεις Μονάδων Κανονιστικής Συμμόρφωσης
Τα στελέχη που δραστηριοποιούνται στις Μονάδες Κανονιστικής Συμμόρφωσης έχουν την υποχρέωση να διασφαλίζουν ότι σχεδιάζονται και υλοποιούνται επαρκείς έλεγχοι για την εκπλήρωση των ρυθμιστικών υποχρεώσεων και την τεκμηρίωση της κανονιστικής προσαρμογής. Ταυτόχρονα, αναλαμβάνουν να συνεργάζονται με τους εσωτερικούς και εξωτερικούς ελεγκτές, καθώς και με το νομικό τμήμα της τράπεζας.

Τέλος, οφείλουν να ενημερώνουν τη Γενική Διεύθυνση και με την έγκρισή της, σε συνεργασία πάντα με τη Διεύθυνση Πληροφορικής, να επεκτείνουν τη χρήση αυτοματοποιημένων μηχανισμών ελέγχων.

Κανονιστική Συμμόρφωση και τύποι οργανισμών
Διαφορετικοί τύποι και μοντέλα οργανισμών ως προς την οργάνωση και την προσήλωσή τους στο ρυθμιστικό πλαίσιο προσεγγίζουν την Κανονιστική Συμμόρφωση με διαφορετική μεθοδολογία.

Προβαίνοντας σε μία απόπειρα καταγραφής των πιο διακριτών περιπτώσεων διαφορετικών μοντέλων, καταλήγουμε στα παρακάτω:
• Σε έναν επιμελή οργανισμό με προσήλωση στην τήρηση του κανονιστικού πλαισίου καταβάλλονται όλες οι δυνατές προσπάθειες και διατίθενται οι επαρκείς πόροι και υποδομές για την επίτευξη των στόχων. Η συνεχής και πολύπλευρη παρακολούθηση εντοπίζει τυχόν αδυναμίες και παραλείψεις, οι οποίες αναλύονται, διορθώνονται και λειτουργούν προληπτικά για τη μελλοντική αποφυγή παρόμοιων περιπτώσεων.
• Σε έναν οργανισμό που προσεγγίζει σε μέτριο βαθμό τη λειτουργία της συμμόρφωσης, παρατηρείται η αποσπασματική και όχι συντονισμένη προσέγγιση των κανονιστικών απαιτήσεων, οι οποίες αντιμετωπίζονται χωριστά κατά περίπτωση. Το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι η αύξηση του σχετικού κινδύνου.
• Σε έναν οργανισμό που προσεγγίζει τη λειτουργία της συμμόρφωσης σαν πρόβλημα και εμπόδιο στις εργασίες του, οι προσπάθειες επικεντρώνονται στην εύρεση τρόπων και μεθοδολογιών για την αποφυγή της προσαρμογής στο όνομα της αποδοτικότητας.
• Σε έναν οργανισμό που λειτουργεί στο σύνολό του χωρίς οργάνωση, υπάρχει έλλειμμα γνώσης, επικοινωνίας και ενημέρωσης, δεν υπάρχουν οι κατάλληλες διαδικασίες και συνήθως οι προσπάθειες επικεντρώνονται στην κάλυψη μέσω παραπλανητικών ή κατασκευασμένων στοιχείων των αδυναμιών αυτών.

Η λανθασμένη επιλογή
Οι λόγοι που οδηγούν έναν οργανισμό σε λανθασμένη επιλογή κάποιου μοντέλου μπορούν να ποικίλουν, ξεκινώντας από την ανάδειξη του κέρδους σε μοναδικό στόχο, και φτάνοντας μέχρι και σε ελλιπή γνώση που δεν επιτρέπει να κατανοήσει κανείς την κρισιμότητα, αλλά και τη χρησιμότητα του θεσμού της Κανονιστικής Συμμόρφωσης. Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα είναι η σε υψηλό βαθμό αύξηση των κινδύνων που αναλαμβάνει ο οργανισμός και η σχεδόν σίγουρη επιβολή ποινών που θα αντισταθμίσουν ή και θα υπερκεράσουν το όποιο βραχυπρόθεσμο κέρδος.

Δυσχέρεια εφαρμογής
Το πιο σημαντικό, πρακτικό, πρόβλημα το οποίο παρουσιάζεται στην προσπάθεια εφαρμογής της Κανονιστικής Συμμόρφωσης είναι η αλλαγή της κουλτούρας και του τρόπου σκέψης των ανθρώπων που καλούνται να αλλάξουν συνήθειες χρόνων και να πείσουν πρώτα τους εαυτούς τους για τη σημασία της, ώστε να μπορέσουν στη συνέχεια αργά, σταθερά με επιμονή και προσήλωση να πείσουν και τους πελάτες τους.

Πλαίσιο αρχών
Η Επιτροπή της Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία περιέγραψε ένα πλαίσιο αρχών Κανονιστικής Συμμόρφωσης (Compliance function in banks). Το Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας έχει την ευθύνη επίβλεψης της διαχείρισης του κινδύνου μη συμμόρφωσης με το κανονιστικό πλαίσιο. Πρέπει να εγκρίνει την πολιτική Κανονιστικής Συμμόρφωσης της τράπεζας με την έκδοση επίσημου εγγράφου, που να καθιερώνει μία μόνιμη και αποτελεσματική λειτουργία, η οποία μία φορά το χρόνο, τουλάχιστον, πρέπει να επικαιροποιείται.

Τα ανώτερα στελέχη της τράπεζας είναι υπεύθυνα για την αποτελεσματική διαχείριση του κινδύνου μη συμμόρφωσης με το κανονιστικό πλαίσιο. Είναι υπεύθυνα για τη δημιουργία και την παρακολούθηση μιας καταγεγραμμένης πολιτικής Κανονιστικής Συμμόρφωσης και την υποβολή των αναφορών στο Διοικητικό Συμβούλιο, τουλάχιστον μία φορά ετησίως. Εχουν την ευθύνη για την τρέχουσα υλοποίηση, καθώς και για την καθιέρωση μιας μόνιμης και αποτελεσματικής λειτουργίας Κανονιστικής Συμμόρφωσης εντός της τράπεζας ως μέρος της αντίστοιχης εγκεκριμένης πολιτικής.

Η λειτουργία της Κανονιστικής Συμμόρφωσης είναι ανεξάρτητη από τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της τράπεζας, χωρίς όμως να περιορίζεται η συνεργασία της με τη Διοίκηση ή με άλλες μονάδες. Πρέπει να διαθέτει όλους τους απαραίτητους πόρους για την αποτελεσματική εκπλήρωση των καθηκόντων της, το εύρος δε και η έκταση των δραστηριοτήτων της πρέπει να υπόκεινται σε περιοδική επαναξιολόγηση. Η τράπεζα πρέπει να συμμορφώνεται με τους εφαρμοστέους κανόνες σε όλες τις περιοχές όπου δραστηριοποιείται, ενώ η οργάνωση, η δομή και οι αρμοδιότητες της Μονάδας Κανονιστικής Συμμόρφωσης πρέπει να είναι συνεπείς και με τις τοπικές κανονιστικές απαιτήσεις.

Η Κανονιστική Συμμόρφωση πρέπει να εκλαμβάνεται ως βασική δραστηριότητα διαχείρισης του κινδύνου εντός της τράπεζας. Συγκεκριμένα καθήκοντα της Μονάδας Κανονιστικής Συμμόρφωσης μπορούν να ανατεθούν σε τρίτους, αλλά πρέπει να υπόκεινται σε κατάλληλη επίβλεψη από τον επικεφαλής της Μονάδας Κανονιστικής Συμμόρφωσης.

Βασιλεία ΙΙΙ
Σε μία επιγραμματική αναφορά στη «Βασιλεία ΙΙΙ» θα πρέπει να επισημανθεί ότι με την εφαρμογή της επιδιώκεται κατ’ αρχήν μία σημαντική ενίσχυση του περιεχομένου των υφισταμένων διατάξεων και η καθιέρωση καινοτόμων μέσων μικρο - προληπτικής ρυθμιστικής παρέμβασης (micro - prudential regulation). Ουσιαστικά νέος άξονας της «Βασιλείας ΙΙΙ» είναι η καθιέρωση κανόνων μακρο - προληπτικής ρυθμιστικής παρέμβασης (macro - prudential regulation).

Μέσω της μικρο - προληπτικής ρυθμιστικής παρέμβασης στη λειτουργία των τραπεζών επιδιώκεται ο περιορισμός της έκθεσής τους είτε σε αφερεγγυότητα, είτε στον κίνδυνο ρευστότητας τόσο με τον περιορισμό της έκθεσής τους στις διάφορες κατηγορίες των κινδύνων χρηματοπιστωτικής φύσης, όσο και των υπόλοιπων κινδύνων στους οποίους εκτίθενται με τη δραστηριότητά τους, καθώς και με την ενίσχυση της ικανότητάς τους να απορροφούν ζημίες σε περίπτωση επέλευσης αυτών των κινδύνων.

Με τον όρο financial macro-prudential policies ορίζεται το σύνολο των πολιτικών προληπτικού χαρακτήρα που υιοθετούνται και εφαρμόζονται για τον περιορισμό της έκθεσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος στο «συστημικό κίνδυνο». Ο κίνδυνος απορρέει από παράγοντες που δεν αφορούν μεμονωμένους φορείς παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών ή μεμονωμένες αγορές και συστήματα του χρηματοπιστωτικού στερεώματος, αλλά έχουν γενικότερο χαρακτήρα.

Συμπέρασμα
Κανείς δεν μπορεί να χρεώσει όλη την κρίση σε έλλειμμα κανόνων, γιατί κανόνες υπήρχαν, υπήρχε όμως επιλεκτική προσαρμογή ή μερικός βαθμός προσαρμογής, υπήρχε ελαστικός έλεγχος, υπήρχε σύγκρουση συμφερόντων (κανόνες έναντι υψηλών πριμ αποδοτικότητας), υπήρχε αθέμιτος ανταγωνισμός (προσαρμογή έναντι χαλαρής προσαρμογής), υπήρχε εφησυχασμός. Η πρώτη αντίδραση, αλλά και οι επόμενες που θα ακολουθήσουν, θα βαδίσουν στην πεπατημένη που σημαίνει ακόμα περισσότεροι κανόνες, ακόμα πιο αυστηρό πλαίσιο λειτουργίας.

Αν όμως δεν δοθεί έμφαση στην αντιμετώπιση όλων των παραπάνω στρεβλώσεων, ο κίνδυνος θα παραμείνει και η κανονιστική συμμόρφωση θα προσομοιάζει περισσότερο σε φρένο στην επιχειρηματική, ανάπτυξη παρά σε ζώνη ασφαλείας και αερόσακκο. Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι Κανονιστική Συμμόρφωση σημαίνει ασφάλεια, τάξη, ακεραιότητα άρα εμπιστοσύνη.

Πηγές: Ελληνική Ενωση Τραπεζών, Gartner

Banker's Review (T. 022)
« 1 2 3 »

Έχετε άποψη;
Ο σχολιασμός των άρθρων προϋποθέτει την Είσοδο σας στο Banker's Review Online.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Συγχωνεύσεις και εξαγορές

Private banking

Πιστωτική κρίση

Credit Risk management

Enterprise risk management

Best work place

Multichannel Strategy

Innovation

International Banking

Outsourcing

©2018 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778